دكتر ابوالقاسم جويبان

عضو وابسته

پایش تحقیقات دارويی دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و بخش های تحقیق و توسعه صنایع دارويی  یکی از رسالت های گروه علوم داروئی فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران بوده و حسب مصوبه شورای گروه، وضعیت انتشارات پژوهشی نمایه شده  است در اسکوپوس طی سال 2015 بعنوان شاخص کمی تحقیقات داروئی جمع آوری و تحلیل می شود. برای جمع آوری داده ها از واژه کلی pharmac* در آدرس مولفین مقاله استفاده نمودیم تا نتایج حاصل از این مطالعه با نتایج سال قبل (ماهنامه خبری فرهنگستان علوم پزشکی – مهر 94) قابل مقایسه باشد. بدیهی است که بیشتر تحقیقات انتشار یافته از آدرس های واجد نام فوق مربوط به تحقیقات داروئی می باشند. به منظور مقایسه وضعیت با سایر کشورها، ابتدا کل مقالات با واژه فوق و برای سال 2015 میلادی بررسی و سپس با افزودن نام ایران به آدرس، نتایج را به ایران محدود نمودیم. با توجه به تغییرات اندک در یافته های مربوط به جستجو از اسکوپوس در زمانهای مختلف، تاریخ جستجو 28-2-95 بوده است.

تعداد کل مقالات دارويی جهان در سال 2015 معادل 92199 بوده که در مقایسه با سال 2014، افزایشی به تعداد 1742 مقاله (9/1 % رشد) را نشان میدهد. محقق با بیشترین تعداد مقالات از چین با 75 مقاله و درصد مشارکت 08/0 ، دومین محقق با 55 مقاله مشترکا از آلمان، ایران و ایتالیا با مشارکت 06/0 درصدی، واجد بالاترین رتبه ها بوده اند. دکتر عبدالهی با ده پله صعود از جایگاه 12 سال 2014 به جایگاه دوم ارتقاء یافته اند. یافته افتخارآمیز دیگر برای مولفین ایرانی با تعداد مقالات بالاتر در سال 2015، افزایش تعداد محققین در رتبه های زیر 22 از دو محقق در سال گذشته به 7 محقق در سال 2015 میباشد. کشورهای چین و کره جنوبی به ترتیب با 4 و 3 محقق پرتالیف در رده های دوم و سوم قرار میگیرند. جزئیات بیشتر در جدول 1 آورده شده است. با توجه به یکسان بودن تعداد مقالات برای محققین 20 تا 22، مشخصات هر سه محقق در جدول وارد شده اند.

از نظر طبقه بندی موضوعی برای مقالات داروئی جهان، سه عنوان برتر با فراوانی های نسبی 7/56، 8/34 و 9/31 درصد بوده و موضوع اختصاصی داروئی "Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutics" در رده سوم قرار میگیرد. یک درصد افزایش مربوط به موضوع "Medicine" و کاهش یک درصدی برای موضوعات "Biochemistry, Genetics and Molecular Biology" و "Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutics " نسبت به سال 2014 مشاهده می شود. جدول 2 جزئیات داده های مربوط به موضوعات در جهان و ایران را نشان می دهد. مقالات محققین ایرانی با موضوع اختصاصی دارويی " Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutics " با 8/40 درصد نسبت به رتبه جهانی این موضوع با یک رتبه صعود در مرتبه دوم قرار میگیرد.

جدول 3 یافته های با بالاترین تعداد مقالات برای بیست مولف برتر ایران را نشان می دهد. تعداد کل مقالات داروئی ایران برای سال 2015 معادل 2112 می باشد که نسبت به سال 2014 (1852 مقاله) رشدی معادل 14% را نشان میدهد که در مقایسه با رشد جهانی (9/1 %)، 4/7 برابر بیشتر است. رشد 14 درصدی مقالات دارويی در سال 2015 در حالی است که رشد تعداد مقالات کل با آدرس ایران برای سال 2015 رشد منفی 4 % را نشان میدهد (کاهش تعداد از 44542 در سال 2014 به 42781 مقاله در سال 2015). از نظر توزیع محققین داروئی ایران در موسسات مختلف، دانشگاه های علوم پزشکی تهران (با 9 محقق)، علوم پزشکی مشهد (با 5 محقق) و علوم پزشکی تبریز (با 3 محقق) واجد بیشترین محققین پرتالیف دارويی بوده اند.

سه مجله چاپ کننده بیشترین تعداد مقالات محققین داروئی جهان با فراوانی های نسبی 3/2، 9/0 و 8/0 درصد متعلق به "Plos One"، " RSC Advances " و "Scientific Reports " میباشد و مشابه سال قبل هیچ یک از مجلات ایرانی در بین 20 مجله اول قرار نگرفته است. جدول 4 جزئیات داده های مربوط به مجلات منتشر کننده مقالات دارويی جهان و ضریب نفوذ آنها را نشان می دهد. بالاترین ضریب نفوذ مربوط به این مجلات 674/9 و میانگین ضریب نفوذ بیست مجله با بیشترین مقالات دارویي چاپ شده 009/4 می باشد.

جدول 5 جزئیات داده های مربوط به بیست مجله منتشر کننده بالاترین تعداد مقالات داروئی ایران، ضریب نفوذ و محل انتشار آنها را نشان میدهد. بیشینه ضریب نفوذ 840/3 و میانگین ضریب نفوذ 720/0 میباشد. 12 مجله از مجلات ایرانی بوده و تنها هفت مجله واجد ضریب نفوذ میباشند.

سه دانشگاه با بیشترین تعداد مقالات داروئی جهان با حدود4/1، 8/0 و 8/0 درصد مشارکت در تولید انتشارات داروئی به ترتیب " China Pharmaceutical University"، "University of Toronto" و "Kobenhavns Universitet" بوده و از ایران دانشگاه علوم پزشکی تهران با 7/0 درصد مشارکت (1/0 درصد افزایش مشارکت) و دو مرتبه نزول نسبت به سال قبل، در مرتبه 14 قرار میگیرد. جدول 6 جزئیات بیست دانشگاه واجد بیشترین تعداد مقالات دارويی در سال 2015 را نشان میدهد. از نظر توزیع جغرافیائی دانشگاه های با مقالات بیشتر، امریکا (5 دانشگاه)، چین (3 دانشگاه) و رومانی (با دو دانشگاه) رتبه های یک تا سه را دارا میباشند.

بیشترین تعداد مقالات داروئی جهان مربوط به محققین امریکايی، چینی و ژاپنی با فراوانی های نسبی 5/25، 1/18 و 7/7 درصد می باشد. خوشبختانه روند ارتقاء مرتبه مقالات دارويی ایران ادامه داشته و نسبت به سال 2014 با تولید 3/2 درصد مقالات دارويی جهان و با یک رتبه صعود در جایگاه 15 قرار میگیرد. جدول 7 ریز یافته های مربوط به تعداد مقالات و درصد مشارکت بیست کشور اول را نشان می دهد. مصر با 16 % رشد نسبت به سال قبل و دو پله صعود در جایگاه هجدهم قرار گرفته است.

از نظر نوع مقالات داروئی جهان، مقالات کامل، مروری و نامه به سردبیر با فراوانی های نسبی 6/87، 40/7 و 4/1 درصد بالاترین فراوانی ها را تشکیل می دهند. جدول 8 جزئیات داده ها برای جهان و ایران را نشان می دهد. داده های ایران نیز از الگوی کلی تبعیت می کند.

جدول 9، بیست موسسه منتشر کننده مقالات دارويی ایران را نشان می دهد.سه دانشگاه با بالاترین میزان مشارکت در انتشار مقالات داروئی به ترتیب دانشگاه های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی و تبریز با 5/27، 9/12 و 7/12 درصد بوده است. محققین امریکائی، بریتانیائی و کانادائی با درصدهای مشارکت 7/5، 5/2 و 3/2 بیشترین هم تالیفی را با محققین داروئی ایران داشته اند.

   جدول 1. تحلیل تحقیقات داروئی جهان در سال 2015 میلادی بر اساس مولفین برتر، تعداد مقالات، درصد مشارکت در کل تحقیقات داروئی و کشور محل استقرار محقق

 

 (تعداد کل مقالات نمایه شده در اسکوپوس با واژه pharmac* در آدرس 92199)

Rank

Author

N

% Contribution

Address of the author listed in column 2

1

Xiao, W.

75

0.081

China

2

Efferth, T.

55

0.060

Germany

3

Abdollahi, M.

55

0.060

Iran

4

Supuran, C.T.

55

0.060

Italy

5

Kim, Y.H.

52

0.056

South Korea

6

Koren, G.

51

0.055

Canada

7

Aboul-Enein, H.Y.

50

0.054

Egypt

8

Kong, L.Y.

49

0.053

China

9

Zhou, S.F.

48

0.052

China

10

Wang, W.

44

0.048

China

11

Sahebkar, A.

44

0.048

Iran

12

Foroumadi, A.

43

0.047

Iran

13

Fulop, F.

42

0.046

Hungary

14

Bae, J.S.

42

0.046

South Korea

15

Dehpour, A.R.

40

0.043

Iran

16

Guldi, D.M.

40

0.043

Germany

17

Jouyban, A.

39

0.042

Iran

18

Kim, K.H.

38

0.041

South Korea

19

Hankey, G.J.

38

0.041

Australia

20

Abnous, K.

38

0.041

Iran

21

Nabavi, S.M.

38

0.041

Iran

22

Kamal, a.

38

0.041

India

 


جدول 2. تحلیل تحقیقات داروئی جهان و ایران در سال 2015 میلادی بر اساس موضوعات نمایه شده در اسکوپوس ، تعداد مقالات در هر موضوع و درصد مقالات

Rank

Subject (all data)

N

% Contribution

Subject (for Iran in affiliation)

N

% Contribution

1

Medicine

52,273

56.7

Medicine

1,050

49.7

2

Biochemistry, Genetics and Molecular Biology

32,081

34.8

Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutics

862

40.8

3

Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutics

29,443

31.9

Biochemistry, Genetics and Molecular Biology

501

23.7

4

Chemistry

17,426

18.9

Chemistry

412

19.5

5

Agricultural and Biological Sciences

6,538

7.1

Chemical Engineering

188

8.9

6

Chemical Engineering

5,636

6.1

Immunology and Microbiology

153

7.2

7

Neuroscience

5,484

5.9

Agricultural and Biological Sciences

139

6.6

8

Immunology and Microbiology

4,564

5.0

Materials Science

125

5.9

9

Materials Science

4,163

4.5

Engineering

110

5.2

10

Engineering

3,088

3.3

Environmental Science

94

4.5

11

Physics and Astronomy

2,607

2.8

Physics and Astronomy

90

4.3

12

Environmental Science

2,322

2.5

Neuroscience

85

4.0

13

Health Professions

1,701

1.8

Nursing

22

1.0

14

Nursing

1,512

1.6

Computer Science

21

1.0

15

Multidisciplinary

1,451

1.6

Dentistry

19

0.9

16

Computer Science

1,022

1.1

Health Professions

19

0.9

17

Social Sciences

923

1.0

Mathematics

13

0.6

18

Veterinary

695

0.8

Veterinary

8

0.4

19

Psychology

598

0.6

Arts and Humanities

7

0.3

20

Mathematics

482

0.5

Energy

7

0.3

 


جدول 3. تحلیل تحقیقات داروئی ایران در سال 2015 میلادی (تعداد کل مقالات نمایه شده در اسکوپوس با واژه
pharmac* در آدرس 2112) برای مولفین با بالاترین تعداد مقالات بهمراه دانشگاه مربوط به هر مولف

Rank

Author

N

%

Affiliation

1

Abdollahi, M.

51

2.4

Tehran University of Medical Sciences

2

Foroumadi, A.

41

1.9

Tehran University of Medical Sciences

3

Sahebkar, A.

40

1.9

Mashhad University of Medical Sciences

4

Jouyban, A.

38

1.8

Tabriz University of Medical Sciences

5

Dehpour, A.R.

38

1.8

Tehran University of Medical Sciences

6

Nabavi, S.M.

37

1.8

Baqiyatallah Medical Sciences University

7

Abnous, K.

36

1.7

Mashhad University of Medical Sciences

8

Nabavi, S.F.

34

1.6

Baqiyatallah Medical Sciences University

9

Shafiee, A.

31

1.5

Tehran University of Medical Sciences

10

Ramezani, M.

29

1.4

Mashhad University of Medical Sciences

11

Dinarvand, R.

26

1.2

Tehran University of Medical Sciences

12

Mahdavi, M.

24

1.1

Tehran University of Medical Sciences

13

Hamishehkar, H.

23

1.1

Tabriz University of Medical Sciences

14

Faramarzi, M.A.

23

1.1

Tehran University of Medical Sciences

15

Ghanbarzadeh, S.

22

1.0

Tabriz University of Medical Sciences

16

Emami, S.

22

1.0

Mazandaran University of Medical Sciences

17

Iranshahi, M.

22

1.0

Mashhad University of Medical Sciences

18

Hosseinzadeh, H.

21

1.0

Mashhad University of Medical Sciences

19

Ostad, S.N.

20

0.9

Tehran University of Medical Sciences

20

Saeedi, M.

20

0.9

Tehran University of Medical Sciences

 


جدول 4. تحلیل تحقیقات داروئی جهان در سال 2015 میلادی بر اساس مجلات منتشر کننده مقالات ، تعداد مقالات در هر موضوع و درصد مقالات بهمراه ضریب نفوذ مجلات

Rank

Source (Journal name)

N

%

Impact factor 2014

1

Plos One

2,138

2.3

3.234

2

RSC Advances

805

0.9

3.840

3

Scientific Reports

779

0.8

5.578

4

International Journal of Pharmaceutics

651

0.7

3.650

5

Oncotarget

557

0.6

6.359

6

Bioorganic and Medicinal Chemistry Letters

557

0.6

2.420

7

Journal of Biological Chemistry

467

0.5

4.573

8

International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences

429

0.5

0.000

9

European Journal of Medicinal Chemistry

416

0.5

3.477

10

Bioorganic and Medicinal Chemistry

414

0.4

2.793

11

Molecules

412

0.4

2.416

12

European Journal of Pharmacology

401

0.4

2.532

13

Journal of Pharmaceutical Sciences

390

0.4

2.590

14

Journal of Medicinal Chemistry

358

0.4

5.447

15

Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America

348

0.4

9.674

16

Journal of Ethnopharmacology

342

0.4

2.998

17

Antimicrobial Agents and Chemotherapy

337

0.4

4.476

18

Biomed Research International

309

0.3

1.579

19

British Journal of Pharmacology

307

0.3

4.842

20

Journal of Controlled Release

302

0.3

7.705

 

 

 

Average

4.009

 

 

جدول 5. تحلیل تحقیقات داروئی جهان در سال 2015 میلادی بر اساس مجلات منتشر کننده مقالات ، تعداد مقالات در هر موضوع و درصد مقالات بهمراه ضریب نفوذ مجلات

Rank

Source (Journal name) for Iran

N

%

Impact factor 2014

Published in:

1

Iranian Journal of Pharmaceutical Research

99

4.7

1.065

Tehran

2

Research in Pharmaceutical Sciences

43

2.0

0.000

Isfahan

3

Iranian Journal of Basic Medical Sciences

41

1.9

1.228

Mashhad

4

RSC Advances

40

1.9

3.840

London

5

Advanced Pharmaceutical Bulletin

36

1.7

0.000

Tabriz

6

Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

30

1.4

0.000

Sari

7

Pharmaceutical Sciences

25

1.2

0.000

Tabriz

8

Daru Journal of Pharmaceutical Sciences

21

1.0

1.638

Tehran

9

Jundishapur Journal of Natural Pharmaceutical Products

21

1.0

0.000

Ahvaz

10

Asian Pacific Journal of Cancer Prevention

19

0.9

0.000

Bangkok

11

European Journal of Pharmacology

18

0.9

2.532

Amsterdam

12

International Journal of Biological Macromolecules

16

0.8

2.858

Amsterdam

13

Bioimpacts

15

0.7

0.000

Tabriz

14

Journal of Babol University of Medical Sciences

15

0.7

0.000

Babol

15

Jundishapur Journal of Microbiology

15

0.7

0.000

Ahvaz

16

Oriental Journal of Chemistry

13

0.6

0.000

New Delhi

17

Biosciences Biotechnology Research Asia

12

0.6

0.000

New Delhi

18

Journal of Isfahan Medical School

12

0.6

0.000

Isfahan

19

Pharmaceutical Biology

12

0.6

1.241

London

20

Journal of Evidence Based Complementary and Alternative Medicine

12

0.6

0.000

London

 

 

 

Average

0.720

 

 


جدول
6. تحلیل تحقیقات داروئی جهان در سال 2015 میلادی بر اساس دانشگاه های با بیشترین تعداد مقالات

Rank

Affiliation

N

%

Country of affiliation

1

China Pharmaceutical University

1302

1.4

China

2

University of Toronto

767

0.8

Canada

3

Kobenhavns Universitet

758

0.8

Denmark

4

VA Medical Center

744

0.8

USA

5

Universidade de Sao Paulo - USP

726

0.8

Brazil

6

University of California, San Francisco

689

0.7

USA

7

Inserm

686

0.7

France

8

Universitatea de Medicina si Farmacie Carol Davila din Bucuresti

673

0.7

Romania

9

Shenyang Pharmaceutical University

667

0.7

China

10

Universitatea de Medicina si Farmacie Iuliu Hatieganu din Cluj-Napoca

663

0.7

Romania

11

University of California, San Diego

643

0.7

USA

12

The University of North Carolina at Chapel Hill

625

0.7

USA

13

UCL

620

0.7

UK

14

Tehran University of Medical Sciences

613

0.7

Iran

15

Monash University

611

0.7

Australia

16

Peking University

596

0.6

China

17

Seoul National University

594

0.6

South Korea

18

Karolinska Institutet

588

0.6

Sweden

19

Harvard Medical School

547

0.6

USA

20

Sun Yat-Sen University

531

0.6

China

 


جدول
7. تحلیل تحقیقات داروئی جهان در سال 2015 میلادی بر اساس کشورهای با بیشترین تعداد مقالات

Rank

Country

N

%

1

United States

23,523

25.5

2

China

16,718

18.1

3

Japan

7,120

7.7

4

United Kingdom

5,970

6.5

5

India

5,884

6.4

6

Germany

5,208

5.6

7

Italy

4,245

4.6

8

France

4,078

4.4

9

Canada

3,611

3.9

10

South Korea

3,482

3.8

11

Australia

3,354

3.6

12

Spain

2,498

2.7

13

Romania

2,407

2.6

14

Netherlands

2,236

2.4

15

Iran

2,112

2.3

16

Brazil

2,018

2.2

17

Switzerland

1,891

2.1

18

Egypt

1,855

2.0

19

Belgium

1,753

1.9

20

Poland

1,676

1.8

 


جدول
8. تحلیل انواع مقالات داروئی جهان و ایران در سال 2015

Rank

Type (all data)

N

%

Type (data for Iran)

N

%

1

Article

75,364

81.7

Article

1864

88.3

2

Review

6,437

7.0

Review

160

7.6

3

Article in Press

4,704

5.1

Article in Press

21

1.0

4

Letter

1,317

1.4

Book Chapter

18

0.9

5

Book Chapter

1,159

1.3

Letter

18

0.9

6

Conference Paper

860

0.9

Editorial

13

0.6

7

Note

826

0.9

Erratum

7

0.3

8

Editorial

811

0.9

Conference Paper

6

0.3

9

Erratum

368

0.4

Note

3

0.1

10

Short Survey

277

0.3

Short Survey

2

0.1

11

Book

76

0.1

 

 

 

 


جدول 9. تحلیل تحقیقات داروئی ایران در سال 2015 میلادی (تعداد کل مقالات نمایه شده در اسکوپوس با واژه
pharmac* در آدرس 2112) برای موسسات با بالاترین تعداد مقالات

Rank

Affiliation

N

%

1

Tehran University of Medical Sciences

580

27.5

2

Shahid Beheshti University of Medical Sciences

272

12.9

3

Tabriz University of Medical Sciences

268

12.7

4

Mashhad University of Medical Sciences

253

12.0

5

Islamic Azad University

245

11.6

6

Isfahan University of Medical Sciences

182

8.6

7

Shiraz University of Medical Sciences

177

8.4

8

Mazandaran University of Medical Sciences

117

5.5

9

University of Tehran

102

4.8

10

Iran University of Medical Sciences

86

4.1

11

Kermanshah University of Medical Sciences

71

3.4

12

Baqiyatallah Medical Sciences University

70

3.3

13

Kerman University of Medical Sciences

70

3.3

14

Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences

66

3.1

15

Pasteur Institute of Iran

57

2.7

16

University of Tabriz

48

2.3

17

Payame Noor University

47

2.2

18

Tarbiat Modares University

45

2.1

19

Zanjan University of Medical Sciences

41

1.9

20

Shiraz University

37

1.8

 


جدول 10. تحلیل تحقیقات داروئی ایران در سال 2015 میلادی (تعداد کل مقالات نمایه شده در اسکوپوس با واژه
pharmac* در آدرس 2112) برای کشورهای با بالاترین تعداد مقالات مشترک با محققین ایرانی

 

Rank

Country

N

%

1

United States

132

6.3

2

United Kingdom

89

4.2

3

Italy

82

3.9

4

Australia

73

3.5

5

Canada

63

3.0

6

Netherlands

47

2.2

7

Spain

46

2.2

8

Malaysia

46

2.2

9

Germany

41

1.9

10

Sweden

33

1.6

11

India

29

1.4

12

Japan

29

1.4

13

Switzerland

29

1.4

14

Poland

27

1.3

15

France

27

1.3

16

Turkey

25

1.2

17

Romania

24

1.1

18

China

23

1.1

19

New Zealand

19

0.9

20

Pakistan

19

0.9