عناوین مهمترین خبرها:

  

گفتگو با دكتر محمد باقر صابری زفرقندی،  عضو گروه سلامت روان فرهنگستان علوم پزشكي ايران و دانشیار روان پزشکی دانشکده علوم رفتاری و سلامت  روان دانشگاه علوم پزشکی ایرا ن

 

·         از نظر شما آيا افسردي مي تواند باعث اعتياد شود ؟

اصولا اختلالات روان پزشکی و یا ناخوشی های روانی می توانند علت اولیه گرایش به مصرف مواد مخدر باشندویا اینکه ثانویه به  مصرف مواد مخدر در فرد ایجاد شوند.

به عبارتی  ناخوشی های روانی قرابت  و نزدیکی فراوان و شدیدی با  پدیده اعتیاد دارند. بالای 70 درصد افراد معتاد اعم از اعتیاد به مصرف مواد مخدر و یا انواع اعتیادهای رفتاری  دچار افسردگی و اضطراب بوده و یا خواهند شد.

دراین جا لازم می دانم به مقوله بهداشت روان و ضرورت  سرمایه گذاری دراین حیطه اشاره کنم. عدم توجه به بهداشت روان آحاد جامعه و یا خود جامعه یکی از کمترین آسیب ها یش افزایش بروز اعتیاد خواهد بود. خصوصا زمانی این مهم اهمیت خودش را به رخ خواهد کشید که بدانیم اغلب اختلالات روان پزشکی قابل درمان  می باشند به شرطی که در مراحل اولیه تشخیص داده شوند و در اسرع وقت نسبت به درمان آنها اقدام شود.

افسردگی  که درزمره شایع ترین ناخوشی های روانی است و شیوع آن  جهانی است . نه تنها درایران که درسراسر جهان  درصد بالایی از جمعیت میانسال و خصوصا زنان ممکن است مبتلا به   اختلال افسردگی شوند.

مشکل عمده در این اختلال عدم توجه مردم به آن است. بسیاری از مبتلایان نمی دانند که افسرده هستند و یا اطرافیان آنها علائم افسردگی را به موارد دیگری  خلط کرده و لذا برای درمان به موقع اقدام نمی کنند. متاسفانه به دلیل تاثیر فوری  و البته زود گذر مصرف مواد و یا درگیر شدن با رفتار های اعتیادی  در کاهش علامت های افسردگی  خطر گرایش و  ادامه مصرف مواد مخدر در بیماران افسرده بسیار بالا تر از جمعیت عادی است.

·        تعريف شما ازاعتياد چيست ؟

اعتیاد زمانی  ایجاد می شود که فرد نتواند از مصرف مواد اجتناب کند و یا در اعتیاد های رفتاری  کنترلی برروی رفتار خود نداشته باشد. در فرد معتاد مصرف مواد علیرغم میل باطنی صورت می گیرد. در غلطیدن فرد به یک دور معیوب تمایل و گرایش شدید به مصرف مواد و مقاومت نا موفق دربرابر این گرایش  و لذا مصرف مکرر علیرغم علم به عواقب و عوارض جدی مصرف مواد شالوده پدیده اعتیاد است.

اغلب مصرف کنندگان مواد مخدر که جامعه از آنها به عنوان افراد معتاد یاد می کند  به خوبی از عوارض مصرف آگاهند و به تجربه وضعیت وخیم و آینده تاریک گرفتارشدن در دام اعتیاد را لمس کرده اند با این حال قادر به کنترل خود در مقابل ولع شدید  مصرف نیستند. به همین دلیل بهترین سیاست و راهبرد در حوزه مصرف مواد فراهم کردن شرایط  فردی و اجتماعی  برای عدم مصرف است. زمانیکه پدیده اعتیاد شکل گرفت مدیریت و درمان آن با سختی های خاص خودش همراه است.

·        در چه شرايطي و موقعيتي اعتياد بروز مي كند ؟ 

    برای شروع  اعتیاد عوامل متعدد و متنوعی را می شود مهمترین آنها زمینه های روان شناختی است . شناسایی و درمان به موقع اختلالات روان پزشکی  و از جمله اضطراب و افسردگی  بسیار مهم است. عوامل اجتماعی  و اقتصادی مثل فقر نیز با ایجاد تنش و اضطراب در جامعه زمینه گرایش به مصرف مواد مخدر را فراهم می کنند. یکی از عوامل اجتماعی  که اکثریت جامعه و در سنین مدرسه با آن مواجه هستند رقابت های  غیر لازم و نامفید و بلکه مخرب تحصیلی  برای عبور از قلعه موهومی به اسم کنکور است. برای پیشگیری از آسیب های اجتماعی  و از جمله اعتیاد با بینی و اصلاح نظام آموزشی  امری واجب  واجتناب ناپذیر است. القای ناامیدی  و سیاه نمایی  وضعیت کشور که متاسفانه در بگو مگو های سیاسی  فراوان دیده می شود نیز می تواند با افزایش تنش در جامعه و اضطراب و نگرانی در مردم جوانان ما را به سمت اعتیاد سوق دهد.

·        داروهاي اعتياد آور كدام داروها محسوب مي شوند ؟

 انگیزه اولیه برای مصرف مواد مخدر لذت جویی است. مواد مخدر درابتدا لذت بخش هستند ولی درادامه اثرات لذت بخش مواد  به دلیل "پدیده مقاومت "جای خود را به اجبار در مصرف بی هدف می دهد. به عبارتی  وقتی مقاومت در بدن ایجادشد برای رسیدن به سطح عادی لذت فرد مجبور خواهد شد تا میزان مصرف خود را افزایش دهد و یا فاصله مصرف را کم کند و در مرحله شدید تر الگوی مصرف از مصرف کم خطر به مصرف پر خطر و پر ضرر مثل مصرف از طریق تزریق تغییر خواهد کرد.

موادی را اصطلاحا مواد مخدر و یا وابسته زا می گویند که بدن انسان نسبت به اثرات لذت بخش اولیه آن دچار مقاومت شود. پدیده دیگری  که موجب تکرار و تداوم مصرف خواهد شد وضعیت ناخوشایند و آزار دهند جسمی و روانی  است که به آن  علائم ترک و در اصطلاح خود معتادان حالت خماری  می گویند. علائم ترک با عدم افزایش ماده مصرفی و یا کاهش و قطع مصرف خودش رانشان میدهد. توچه به این نکته نیز بسیار مهم است که دارو های روان پزشکی  به جز اقلام معدودی  که زیر نظر پزشک مصرف نمی شوند به هیچ عنوان اعتیاد آور نیستند.  گروه بنزودیازپین ها مثل دیازپام و یا الپرازولام  درصورتیکه نابجا و بی رویه مصرف شوند می تواند وابستگی ایجاد کند. بیان این مطلب  خصوصا برای همکارام محترم غیر روان پزشک مهم است تا در تجویز اینگونه دارو ها کمال دقت و احتیاط را داشته باشند. از طرفی  با اصلاح این  خطای شناختی که متاسفانه برخی همکاران درمانی را نیز شامل می شود باید زمینه را برای  مراجعه مردم برای درمان های روان پزشکی هموار کنیم. بخشی از مردم به غلط تصور می کنند دارو های روان پزشکی اعتیاد آور است و لذا تمایلی  برای درمان از خود نشان نداده و یا از آن وحشت دارند.

جستجو

پیوندها

 

 

 

فصلنامه ارتقاي سلامت

گزارش و گفتگو

به-مناسبت-اتمام-خدمات-رسانی-موفق-بخش-سلامت-کشور-در-اربعین-98سپید جامگان مسیر بهشت خدا قوت   دکتر محمدرضا...
ناخوشی-های-روانی-قرابت-و-نزدیکی-با-پدیده-اعتیاد-دارند   گفتگو با دكتر محمد باقر صابری زفرقندی،  عضو گروه...

ورود به سایت