رییس واحد بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت از تدوین برنامه کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر از ابتدای سال 93 تا پایان 95 خبر داد و سه استراتژی مهم وزارت بهداشت برای مقابله با هفت عامل خطر را تشریح کرد.

دکتر بهزاد دماری، مشاور معاون بهداشتی وزیر بهداشت در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سلامت خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا(، هفت عامل خطر را منشاء بیش از 150 هزار مرگ سالانه در کشور عنوان کرد و گفت: این هفت عامل، عواملی هستند که همه مردم کم و بیش با آنها آشنا هستند؛ سیگار، تغذیه ناسالم، کم تحرکی، چاقی، فشار خون، قند خون بالا و کلسترول خون بالا. در مجموع این هفت عامل خطر به همراه افسردگی (به عنوان عامل خطر برای خودکشی)، حدود 70 درصد بار بیماری‌ها را سبب می‌شوند.

وی در این باره افزود: بنابراین در واحد بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت سه اقدام اصلی با هدف کاهش عوامل خطر و بیماری‌های غیرواگیر برای آینده طراحی کرده‌ایم؛ ابتدا آن که سیستم درونی خود را پالایش و تقویت کنیم و به دنبال آن ساختار، بودجه و نیروی انسانی مناسب تعریف و استقرار یابد. همچنین برنامه کاهش عوامل خطر بیماری‌ها برای سه سال آینده طراحی شده که باید اجرایی شود. در این زمینه نیز هماهنگی‌های لازم با سازمان نظام پزشکی، سازمان بیمه سلامت (سازمان خدمات درمانی)، سازمان تامین اجتماعی و انجمن‌های مختلف علمی به عمل خواهد آمد. از طرف دیگر باید بتوانیم بر فرایند درمان بیماران نظارت کنیم. البته این موضوع به معنای آن نیست که در کار معاونت درمان مداخله کنیم.

سه استراتژی وزارت بهداشت برای مقابله با هفت عامل خطر بیماری

برنامه کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر تا سال 95 تدوین شد

دکتر دماری در ادامه صحبت‌هایش در توضیح برنامه‌های در نظر گرفته شده جهت کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر، گفت: برنامه کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر از ابتدای سال 93 تا پایان سال 95 پیش بینی شده است. در عوامل خطر بیماری‌ها سه استراتژی مطرح است؛ نخست افزایش سواد سلامت مردم است. ارتقای سواد سلامت مردم با افزایش دانش، تغییر نگرش و ارتقای مهارت‌های مرتبط به شیوه زندگی سالم شروع شده و در صورت فراهم آمدن شرایط محیطی تبدیل به رفتار خواهد شد. همانطور که به دنبال اقدامات فرهنگی انجام شده، امروزه مقوله‌ای مانند "صرفه جویی در مصرف برق و ذخیره انرژی" جزو اولویت‌های مردم قرار گرفته، باید با فرهنگسازی، کاهش عوامل خطر بیماری‌ها و پیشگیری از بروز این بیماری‌ها نیز در سبد اولویت‌های خانواده‌ها قرار گیرد.

وی در این باره افزود: مردم باید با عوامل مرگ‌های زودرس (قبل از 60 سالگی( آشنا شوند. به بیانی ساده می‌توان گفت که بیماری‌های غیرواگیر و عمده مرگ‌های زودرس با چهار عامل عمده یعنی رژیم غذایی مناسب، افزایش تحرک بدنی، ترک دخانیات و عدم مصرف الکل کنترل شدنی است. به این عوامل خطر رعایت ایمنی و پیشگیری از حوادث را هم باید افزود که سالانه از مرگ تعداد زیادی از مردم و جوانان جلوگیری می‌کند.

ارایه کارت هشدار به شهروندان

دکتر دماری در توضیح استراتژی دوم در کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر گفت: لازم است در زمینه این هفت عامل خطر، کارت هشدار به شهروندان ارایه دهیم؛ به این معنا که در مراجعه فرد به پزشک، از نظر این هفت عامل خطر ارزیابی و میزان احتمال ابتلا به بیماری در سال‌های آتی به وی آگاهی دهیم. در این زمینه به عنوان مثال می‌توان صفحه آخر دفترچه بیمه را در نظر گرفت. البته نکته مهم آن است که در صورت شناسایی فرد مبتلا باید درمان وی نیز آغاز شود. خوشبختانه همکاران ما در سازمان بیمه سلامت نیز با همین رسالت از درمان بیماری‌های شایع حمایت می‌کنند و قرار است این موضوع به طور مشترک در شورای عالی بیمه مطرح شود.

وی در این باره افزود: درمان‌ها به طور وسیع در حوزه بیماری‌های غیرواگیر به پنج بیماری عمده یعنی فشار خون، چاقی، چربی خون، دیابت و سیگار مربوط می‌شود. امیدواریم با کمک انجمن پزشکان عمومی، سازمان نظام پرستاری وسازمان نظام پزشکی بتوانیم در این پنج مورد مردم را تحت مراقبت و بهبود قرار دهیم.

"همکاری‌های بین بخشی" استراتژی سوم برای کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر

وی "همکاری‌های بین بخشی" را استراتژی سوم در کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر خواند و گفت: بی‌تردید در کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر به همکاری‌های بین بخشی نیاز است. به عنوان مثال اگر بتوانیم نمک نان را در کشور کنترل کنیم، می‌توانیم میانگین فشارخون جامعه را تا حد قابل قبولی کاهش دهیم؛ تجربه‌ای که در دنیا وجود دارد. همچنین اگر تحرک فیزیکی را به مردم توصیه می‌کنیم، قاعدتا باید سازمانی که مسوولیت پاکی هوا را بر عهده دارد، هوای سالم برای مردم ایجاد کند یا شهرداری‌ها باید در زمینه ایجاد پیاده‌روهای سالم، جاده‌های تندرستی و فضای سبز قابل دسترس در نزدیک‌ترین نقطه زندگی شهروندان اقدام کنند.

صنایع از تولید غذاهای پرنمک و قندی دست بردارند

دکتر دماری در این باره افزود: همچنین وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت، مواد غذایی سالم برای مردم فراهم کنند. صنایع از تولید غذاهای پرنمک و قندی دست بردارند و نانی که برای مردم فراهم می‌شود بیشترین سبوس را داشته باشد. تمام این موارد به همکاری بخش‌های دیگر منوط می‌شود.

مشاور معاون بهداشت وزیر بهداشت در این باره افزود: برخلاف دیگر نقاط دنیا، در کشور ما انواع ماست و شیر پرچرب نسبت به انواع دیگر ارزان‌تر است، درحالی که باید برعکس شود. برهمین اساس مطمئنم که هنوز در مورد بیماری‌های غیرواگیر و عوامل خطر آنها اطلاع رسانی صحیحی برای صنایع صورت نگرفته است. صنایع باید آگاه باشند که با اندکی تلاش و گرفتن مشاوره می‌توانند به یک صنعت سالم تبدیل شوند.

وی با بیان این که در حوزه بیماری‌های غیرواگیر باید با تدبیر، عقل و خرد جمعی کار کرد، گفت: در مجموع برنامه مربوط به همکاری‌های بین بخشی، انتظارات و تکالیف هر کدام از سازمان‌ها در برابر هر یک از این عوامل خطر را تعیین کرده است. این موارد پس از طرح و تصویب در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی در قالب تفاهم نامه همکاری میان وزارت بهداشت و سایر وزارتخانه‌ها و ارگان‌های مربوطه به اجرا گذاشته می‌شود.

وی ارایه مشاوره‌های تسهیلی از سوی کارشناسان وزارت بهداشت به دیگر دستگاه‌ها را جهت تبدیل شدن آنها به دستگاهی سلامت محور لازم دانست و گفت: توصیه اکیدم آن است که راهبردهای تصویب شده در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی مانند گذشته راهبردهای عمودی و تحکمی نباشد و به نوعی دستگاه‌ها باید در این ارتباط همدلی داشته باشند.

فرجه واحد بیماری‌های غیرواگیر به کارکنان چاق و سیگاری

رییس واحد بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با بیان این که متولی هر امری باید اقدامات مربوطه را ابتدا از خود آغاز کند، گفت: بر این اساس کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر در کارکنان نظام سلامت از برنامه‌های این واحد در چهار سال آینده است. در واحد بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، افراد سیگاری و چاق چندان قابل قبول نخواهند بود و تا پایان سال به این افراد فرصت داده شده تا در زمینه رفع این عوامل خطر اقدام کنند .