شاید کمتر کسی در سطح ایران و حتی در سطح جهان باشد که مانند استاد دكتر داریوش فرهود در چهار زمینه مختلف پزشکی، روان‌شناسی، انسان‌شناسی و ژنتیک کار کرده و در همگی آنها، به واقع به غایت امر رسیده باشد، همین ویژگی منحصربه فرد است که او را متمایز کرده و به نعمتی برای جامعه علمی ایران بدل کرده است.

"جامعیتی" که به او این امکان را می‌دهد که پلی بین علوم پایه، پزشکی و انسانی ایجاد کند و ژنتیک انسانی را توسعه دهد و اینچنین از خلال این پیوند‌ها بسیاری از قفل‌ها و بن‌بست‌های علمی گشوده شوند.

ژنتیک پزشکی، ژنتیک جمعیت‌های انسانی، مشاورۀ ژنتیک و تشخیص پیش از تولد، اخلاق در علوم و فناوری به ویژه ژنتیک پزشکی، انسان شناسی، سبک زندگی، پزشکی و بهداشت سالمندان از حوزه‌های مورد مطالعه استاد فرهود بوده است.

وی در طول فعالیت خود خدمات گوناگونی را در سطح آموزشی، پژوهشی، برنامه ریزی، فرهنگی، اطلاع رسانی و آموزش همگانی ارائه کرد.

از مهم‌ترین خدمات پژوهشی ایشان می‌توان به کشف Transferin B- Iran و نیز کشف نوعی بیماری به نام Sever Multiple Sclerosis (Farhud Type) که شجره‌نامه آن بزرگترین شجره‌نامه در دنیای پزشکی است، اشاره کرد.

وی اولین گروه ژنتیک و انسان‌شناسی را در دانشگاه تهران ایجاد کرده است این آن وقتی بود که هنوز کسی در ایران مشغول به چنین فعالیتی نشده بود.

پروفسور داریوش فرهود چهارم فروردین ۱۳۱۷ در تهران، خیابان سیروس از محله‌های قدیمی تهران دیده به جهان گشود. پدر ایشان، زنده یاد محمد فرهود، از جمله فرهیختگان این زادبوم بودند و به عنوان دبیر فارسی و عربی، رئیس دبیرستان و مدرس دانشگاه، فعالیت داشتند.

دكتر فرهود از پدر، در خاطرات خود، به عنوان فردی؛ باهوش، منضبط، مهربان، میهن پرست، درستکار و با ایمان یاد می‌کند.

مادر وی، مدتی دبیر بود، وی حافظ قرآن بود و دیوان حافظ شیرازی را نیز به طور کامل در ذهن داشت، پس از آنکه به سن جوانی رسید تصمیم گرفت برای ادامۀ تحصیل به خارج از کشور برود.

پدر وي، آلمان را که با روحیات خود و فرزندش همخوانی داشت، برای تحصیل دانشگاهی وی انتخاب کرد؛ بدین ترتیب، داریوش در سن ۱۹ سالگی به قصد آلمان وطن را ترک کرد.

در دوران تحصیل در آلمان، دکتر با وجود آنکه دارای خانواده‌ای ثروتمند بود، تصمیم گرفت که روی پای خودش بایستد و مستقل شود، چرا که او به این باور رسیده بود که انسان در رفاه نمی‌تواند به کمال دست یابد؛ بدین ترتیب برای کسب درآمد به عنوان کشیک شبانه در یک بیمارستان به کار پرداخت.

پروفسور مجید سمیعی، جراح و متخصص معروف مغز و اعصاب که از هم دوره ای‌های داریوش بود نیز در همان بیمارستان مشغول به کار بود.

افراد دیگری نیز مانند سروستانی، رحمانزاده، صفاری، سیف الدینی پور و … دیگر دانشجویان ایرانی بودند که شمار کل آن‌ها در شهر ماینس به چند صد نفر می‌رسید، بدین ترتیب داریوش روز‌ها درس می‌خواند و شب‌ها کار می‌کرد.

در زمان تحصیل در علم طب، دكتر داریوش فرهود با رشته انسان شناسی آشنا شد. در کنار دانشکدۀ پزشکی یک ساختمان کوچک انسان شناسی وجود داشت. وی از روی علاقه مندی وارد این ساختمان شد و از آنجا که چند نفر از استادان آنجا به سبب مطالعاتشان به ایران سفر کرده بودند و ایران دوست بودند، داریوش را به گرمی پذیرفتند.

بدین ترتیب، انسان شناسی را به عنوان رشتۀ دوم خود قرار داد.

در کنار این دو رشته دكتر فرهود علاقه مندی زیادی به روان‌شناسی نشان داد و در این رشته نیز وارد شد، اما به دلیل بازگشت به ایران نتوانست پایان نامۀ خود را در این زمینه ارائه کند؛ در نهایت، وي توانست با اراده‌ای قوی همه مراحل تحصیل خود را طبق برنامه ریزی اش تا درجۀ دکتری پیش ببرد.

داریوش فرهود در اوایل اردیبهشت ۱۳۵۱ به ایران بازگشت.

در تیر یا مرداد همان سال برای مطالعۀ ایل قشقایی، با یک گروه تحقیقاتی که به سمت آباده و شیراز می‌رفتند، به شکل افتخاری، همراه شد. شرایط آنجا بسیار سخت بود. با این وجود شوق خدمتگزاری در او تحمل چنین شرایطی را برای وی آسان می‌کرد.

دکتر فرهود، در سال ۱۳۵۱ اولین گروه دانشگاهی در ایران را به نام «گروه ژنتیک انسانی و انسان شناسی» تشکیل داد و در سال ۱۳۵۲ مشاورۀ ژنتیک را در دانشکدۀ بهداشت پایه گذاری کرد.

از آنجا که در دانشگاه مشاوره دادن کار سختی بود و برخی افراد را به دانشگاه راه نمی‌دادند، او در سال ۱۳۵۴ اولین مرکز مشاورۀ ژنتیک را در خیابان امیراتابک راه اندازی و به این ترتیب اولین بخش خصوصی مشاورۀ ژنتیک را پایه گذاری کرد که پس از مدت کوتاهی به زایشگاه خیابان مولوی منتقل شد.

پروفسور توانست در حدود سال ۱۳۶۰ کلینیک ژنتیک دکتر فرهود را افتتاح کند که این کلینیک با مدیریت وی از همان زمان به طور رسمی شروع به کار کرد و تاکنون نیز فعال است و بیش از ۷۸ هزار خانواده برای مشاورۀ ژنتیکی به آنجا مراجعه کرده اند؛ حال دوستداران این گوهر ارزشمند، سال‌ها مجاهدت علمی ایشان را پاس می‌دارند.

به گزارش روابط عمومي و امور بين الملل فرهنگستان علوم پزشكي، در آیین تجلیل از  چهره ماندگار پروفسور «داریوش فرهود» سخنرانان با برشمردن خصوصیات، فعالیت ها و خدمات پروفسور فرهود در زمینه های ژنتیک پزشکی، ژنتیک جمعیت‌های انسانی، اخلاق در ژنتیک پزشکی، انسان شناسی، علوم رفتاری و سبک زندگی از این استاد به عنوان یک نخبه عاشق ایران و ملت ایران تمجید کردند.

براساس این گزارش، دکتر مسلم بهادری رییس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم پزشکی ایران به عنوان اولین سخنران این آیین با تشریح فراز و نشیب‌های سیر توسعه علوم پزشکی در ایران، سهم دکتر داریوش فرهود را به عنوان بنیانگذار علم ژنتیک در این مسیر بسیار مهم و تاثیرگذار خواند و گفت: این استاد بزرگ به عنوان عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران در گروه علوم پایه این فرهنگستان منشا خدمات ماندگاری در این کشور شده است.

دکتر آریا الستی معاون فرهنگی بنیاد ملی نخبگان نیز در این آیین، دکتر فرهود را نمونه بارز از یک نخبه ایرانی خواند و با تشریح ویژگی های یک فرد نخبه، خدمت ۵۰ ساله وی را به کشور بدون هیچگونه توقع، نشانه ای از بی نیازی او به ستایش های لفظی دانست.

در ادامه دکتر علی اکبر ساری رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هم پروفسور فرهود را معلم اخلاق و کرامت خواند و گفت: خصوصیات بارز شخصیتی، علمی و مدیریتی این استاد و درخشش او در جشنواره رازی و موفقیتش در اداره مجله تخصصی دانشکده بهداشت از نقاط برجسته خدمات دکتر فرهود در این دانشکده بود.


سپس دکتر علیرضا بیگلری رئیس انستیتو پاستور ایران همکاری ۲۴ساله خود را با دکتر فرهود افتخاری بزرگ دانست و تصریح کرد: از این استاد بزرگ آموختم که مهربانی بسیار بالاتر و بالاتر از دانایی است و دکتر فرهود نه تنها سخنانش دلپذیر است بلکه دلی بزرگ و گوشی شنوا برای پذیرش سخنان دیگران دارد.


همچنين دکتر نجفقلی حبیبی قائم مقام هیئت مدیره انجمن اخلاق در علوم و فناوری هم مقید بودن پروفسور فرهود را به مسائل اخلاقی برجسته ترین خصوصیات او خواند و عشق او را به اعتلای فرهنگ ایران و علاقه او را به سرنوشت جوانان این مرز و بوم ستایش کرد.


دکتر فرزین فرزانه استاد رشته ژنتیک دانشگاه کینگز کالج لندن نیز در این آیین با اشاره به اقدام دکتر فرهود در نگاشتن کتاب ۱۰جلدی درباره فرهنگ ایران، این اقدام او را مایه افتخار و نشانه ای شگفت‌انگیز از یک پزشک ژنتیک خواند و گفت: ما از این استاد گرانمایه وطن پرستی، فرهنگ دوستی و ژنتیک آموختیم.

دکتر سیامک صالحی استاد رشته ژنتیک دانشگاه کینگز کالج لندن هم با ستایش از خصوصیات اخلاقی دکتر فرهود یکی از مهم ترین کارهای او را نقشه برداری ژنتیکی و ارتباط دادن علم با اخلاق وآشتی دادن ادبیات با علم خواند و گفت: نگاه استاد جدید، علمی و کاملا تجربی است و در امور اجتماعی و سیاسی نیز نظریات روشنی دارد که یکی از آنها درباره اقوام است و معتقد است که آنچه اقوام را متحد می کند اخلاق است.


دکتر فاطمه راکعی مشاور شهردار تهران در امور بانوان نیز به فعالیت های خیرخواهانه و نوع دوستانه دکتر فرهود از جمله در مسند ریاست انجمن تالاسمی و کودکان استثنایی اشاره کرد و با روشن و عمیق خواندن افکار
وی با تقدیر از خدمات اجتماعی دکتر فرهود افزود: این استاد فرزانه مجموعه ای شگفت انگیز از علم، اخلاق، مسئولیت اجتماعی، فرهنگ و ادب است و چکیده همه ویژگی های ایشان که در لحظه لحظه زندگی او نقش آفرینی کرده و می کند، عشق است و بس.

 در ادامه اين مراسم دکتر شیدا مهنام، مدیر گروه علوم اجتماعی و انسانی کمیسیون ملی یونسکو- ایران، به‌عنوان نماینده این کمیسیون در این بزرگداشت ارزشمند حضور به‌عمل آورده و سخنرانی کرد.

وی با اشاره به رشد افسارگسیخته تکنولوژی و فناوری در علوم مختلف به‌ویژه علوم زیستی و پزشکی، اشاره کرد که امروزه اخلاقیات در پس این رشد نامتعارف، مهجور و مغفول مانده است. لذا با توجه به اهمیت موضوع کرامت انسانی، احترام متقابل و حفظ اخلاق در پژوهش، علم و فناوری و مطالعات زیستی و پزشکی، این موضوع یکی از اولویت‌های سازمان جهانی یونسکو و متعاقباً کمیسیون ملی یونسکو ایران است. در این راستا، پروفسور فرهود نیز با حضور و حمایت‌های شایسته علمی و پژوهشی خویش در کمیته ملی اخلاق زیستی و اخلاق در علم و فناوری این کمیسیون، همواره موجبات تعالی و پیشبرد پروژه‌های مطالعاتی و اجرایی اخلاق در عرصه علم و فناوری را فراهم کرده‌اند.

ایشان با اشاره به جایزه بین‌المللی اخلاق در علم ابن‌سینا در یونسکو که تنها جایزه بین‌المللی اخلاق است، افزود: این جایزه که به همت انجمن اخلاق ایران، دکتر معین و همکارانشان و تلاش دستگاه‌های دولتی و غیردولتی کشور که اخلاقیات را دغدغه اصلی خود می‌دانند، نمونه بارز اهمیت موضوع اخلاقیات در علم و فناوری از منظر جمهوری اسلامی ایران بوده که متولی این جایزه در عرصه بین‌المللی است که تلاش، اعتباربخشی وحمایت‌های علمی و اجرایی پروفسور فرهود در تدوین این جایزه و همکاری با کمیته مرتبط در این کمیسیون، مستحق تشکر و سپاس و قدردانی ویژه است.

سخن استاد:

ژن بخشندگی، گمشده جامعه ما

استاد دكتر داریوش فرهود در مراسمی که برای بزرگداشت وی تدارک دیده شده بود با اشاره به اینکه امروزه ژن بخشندگی و مهربانی در جامعه ما به سمت کمیابی می‌‌‌رود، گفت: بخشندگی و مهربانی به قدری مهم است که در قرآن کریم، آغاز کننده همه سوره‌‌ها است ضمن اینکه خدمت‌‌گزاری به مردم (که باید همراه با دانش باشد) به عنوان اولین اصل در جامعه و اخلاق نیز از جمله مسائل بسیار مهم دیگر هستند.

در این نشست، پروفسور داریوش فرهود، استاد نخبه علم ژنتیک كشور از استادان اخلاق خود سخن گفت و اظهار کرد: اخلاق اول را از مرحوم پدرم گرفتم، اخلاقی که از او در عمل و زندگی آموختم، شوق خدمت‌‌گزاری را در من ایجاد کرد ضمن اینکه استادان دیگر من حضرت سعدی و حضرت مولانا بوده‌‌اند.

او با اشاره به اینکه امروزه ژن بخشندگی و مهربانی در جامعه ما به سمت کمیابی می‌‌‌رود، گفت: بخشندگی و مهربانی به قدری مهم است که در قرآن کریم، آغازکننده همه سوره‌‌ها است ضمن اینکه خدمت‌‌گزاری به مردم (باید همراه با دانش باشد) به عنوان اولین اصل در جامعه و اخلاق نیز از جمله مسائل بسیار مهم دیگر هستند.

دكتر فرهود ادامه داد: اگر جامعه‌ای می‌خواهد مهربان و سازنده باشد، باید مدیریت را به خانم‌ها واگذار کند، خانم‌ها مدیرهای بسیار لایقی هستند که در ابتدا فرزندان و سپس همسر خود را به خوبی تربیت و مدیریت می‌کنند بنابراین باید به آنها فرصت بیشتری داده شود چراکه آنها قطب‌های مهربانی هستند.

او افزود: وزرای دفاع در پنج کشور اروپایی ایتالیا، فرانسه، اسپانیا، انگلستان و آلمان، زن هستند، این کشورها می‌خواهند نشان دهند که جو اروپا جو جنگ نیست بلکه جو مهربانی است.

استاد نخبه علم ژنتیک ایران با بیان اینکه مادرها نقش بسیار بزرگی در تربیت فرزندان صالح و مهربان دارند، گفت: هر کسی در خانم‌ها وجود مادر عزیز خود را حس می‌کند و همین منجر می‌شود تا به او احترام بگذارد.

او ادامه داد: اعتقاد من بر این است که برای اصلاح یک جامعه باید در ابتدا از دبیرستان دخترانه شروع کرد چون این دختران، همان مادرانی هستند که نسل بعدی را تربیت می‌کنند و این نیازمند فرهنگ‌سازی است؛ دكتر فرهود خاطرنشان کرد: تشویق‌ها و حمایت‌های اطرافیان و حاضران نشان می‌دهد که من راه درست را آمده‌ام و دیگران هم در این راه قدم گذارند.

وي به بحران‌های موجود در جامعه اشاره کرد و گفت: سبک زندگی (سرگشتگی بین سبک زندگی اروپایی و عادات ایرانی) غلط پایه بسیاری از بیماری‌ها است به گونه‌ای که اکنون ۸۰ درصد از بیماری‌ها از جمله سرطان، مشکلات قلبی و عروقی، دیابت، چاقی و مواردی از این قبیل ناشی از سبک زندگی نادرست است.

او ادامه داد: بحران دیگر، بحران مهربانی است که امروزه جای خود را به خشونت داده است، مهربانی با تظاهر نیست بلکه با عمل است به طور مثال مهربانی این است که نباید ماشین خود را در وسط پیاده‌رو پارک کنم؛ مهربانی تنها زبانی است که همه مردم جهان حتی جانوران آن را می‌فهمند.

شایان ذکر است در این مراسم، رونمایی از آغاز به کار بنیاد علمی فرهنگی فرهود هم صورت پذیرفت که نشانگر تأکید ایشان بر الگوسازی و ادامه راه وی در مسیر اخلاق در علم و فناوری است.

گفتني است مراسم بزرگداشت استاد دكتر داريوش فرهود، استاد نخبه علم ژنتیک كشور با حضور استادان رشته‌های مختلف، پنج‌شنبه، ۳۰ فروردین به همت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران، فرهنگستان علوم پزشکی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، انستیتو پاستور، انجمن هم‌‌اندیشان ایران فرهنگی و جمعی از دوستداران وی در سالن آمفی تئاتر دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

جستجو

فصلنامه ارتقاي سلامت

پیوندها

 

 

 

گزارش و گفتگو

ارزیابی-برنامه-دوره-پزشکی-عمومی-در-ایران-و-چالش-های-روبرو دكتر بهادر اعلمي هرندي به خاطر دارم شصت سال قبل...
خلاصه-سياستي-پيوند-پس-از-مرگ-قلبي باتوجه به اهميت بيش از پيش موضوع پيوند اعضاء در...

ورود به سایت