دخانیات؛ دروازه ورود به اعتیاد/ افزایش مالیات بهتنهایی کافی نیست
به مناسبت هفته جهانی مبارزه با مواد مخدر (۵ تا ۱۲ ژوئن)، دکتر علی رمضانخانی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی در گفتوگوی اختصاصی با روابط عمومی این نهاد علمی با اشاره به نقش دخانیات بهعنوان «دروازه ورود به اعتیاد»، گفت: کنترل مصرف دخانیات باید به یکی از اولویتهای اصلی نظام سلامت تبدیل شود و اجرای همزمان افزایش مالیات، فرهنگسازی، آموزش، نظارت، مقابله با قاچاق و حمایت از ترک دخانیات، تنها راه کاهش مصرف و حفاظت از سلامت جامعه است.
عضو انجمن مبارزه با دخانیات ایران با بیان اینکه مصرف دخانیات یکی از مهمترین عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر و مرگهای زودرس در جهان است، اظهار کرد: بر اساس گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، اگر روند کنونی مصرف دخانیات ادامه یابد، شمار قربانیان سالانه آن در سالهای آینده به حدود هشت میلیون نفر خواهد رسید؛ آماری که ضرورت اجرای سیاستهای قاطع در حوزه کنترل دخانیات را بیش از پیش آشکار میکند.
عضو جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران افزود: بیش از یک میلیارد نفر در جهان مصرفکننده محصولات دخانی هستند و بخش عمده آنان در کشورهای با درآمد کم و متوسط زندگی میکنند. همچنین مصرف دخانیات عامل اصلی بسیاری از بیماریهای قلبی و عروقی، سرطانها، بیماریهای مزمن ریوی و سکتههای مغزی است و نیمی از مصرفکنندگان دائمی دخانیات، جان خود را بر اثر عوارض ناشی از آن از دست میدهند.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی با تأکید بر اینکه دخانیات در بسیاری از موارد نخستین گام در مسیر وابستگی به سایر مواد اعتیادآور است، گفت: پیشگیری از مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی، یکی از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری از اعتیاد در میان نوجوانان و جوانان به شمار میرود.
وی افزایش مالیات بر محصولات دخانی را یکی از ابزارهای مؤثر کاهش مصرف دانست و تصریح کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که افزایش قیمت محصولات دخانی میتواند تقاضا را کاهش دهد، اما این سیاست زمانی موفق خواهد بود که همزمان با کنترل قاچاق، اجرای سامانههای رهگیری، نظارت بر بازار و جلوگیری از فرار مالیاتی همراه باشد؛ در غیر این صورت، بازار به سمت محصولات قاچاق و تقلبی سوق پیدا میکند.
دکتر رمضانخانی با اشاره به قانون برنامه هفتم پیشرفت، خاطرنشان کرد: درآمد حاصل از مالیات بر محصولات دخانی باید در مسیر پیشگیری از مصرف دخانیات، درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه ورزش همگانی هزینه شود و لازم است این منابع با شفافیت کامل در اختیار بخش سلامت قرار گیرد.
وی همچنین اجرای کامل سیاست «اماکن عمومی بدون دود» را از الزامات حفظ سلامت شهروندان دانست و گفت: هیچ سطح ایمنی برای قرار گرفتن در معرض دود دست دوم وجود ندارد و همه افراد حق دارند در محیطهای عمومی، آموزشی، درمانی، اداری و وسایل حملونقل عمومی از هوای پاک برخوردار باشند.
عضو انجمن مبارزه با دخانیات ایران در بخش دیگری از این گفتوگو نسبت به گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی و محصولات نوپدید دخانی هشدار داد و اظهار کرد: تبلیغات این محصولات نباید موجب تصور اشتباه درباره بیخطر بودن آنها شود، زیرا این فرآوردهها نیز حاوی مواد اعتیادآور و ترکیبات شیمیایی زیانآور هستند و مصرف آنها، بهویژه در میان نوجوانان، تهدیدی جدی برای سلامت جامعه است.
وی در پایان تأکید کرد: کنترل مصرف دخانیات نیازمند عزم ملی و همکاری همه دستگاههای مسئول است و تنها با اجرای همزمان سیاستهای مالیاتی، آموزش عمومی، فرهنگسازی، اجرای دقیق قوانین، مبارزه با قاچاق، حمایت از ترک دخانیات و نظارت مستمر میتوان از گسترش مصرف دخانیات و پیامدهای سنگین آن بر سلامت جامعه جلوگیری کرد.
