کودکان غزه؛ زخم‌های خاموش انسانیت در میان آوار، سرما و گرسنگی
در جهان امروز، که دانش پزشکی هر روز افق‌های تازه‌ای از حیات و سلامت می‌گشاید و دستاوردهای بشری برای کاستن از درد و رنج انسان‌ها به کار گرفته می‌شود، هنوز کودکانی هستند که نه در آغوش گرم خانواده، بلکه در میان آوار، گل‌ولای، باران و سرمای استخوان‌سوز، روزهای کودکی خود را با مرگ و محرومیت سپری می‌کنند. کودکان غزه، امروز نماد آشکار رنج انسان معاصر و آیینه‌ای از وجدان زخمی بشریت‌اند.جنگ، تنها با خاموش شدن صدای انفجارها پایان نمی‌یابد. برای کودکی که خانه، خانواده، مدرسه و سرپناه خود را از دست داده است، پس از جنگ نیز نبردی دشوار برای زنده ماندن آغاز می‌شود؛ نبردی با گرسنگی، بیماری، سرما، آلودگی محیط، فقدان امنیت و محرومیت از ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی. آنچه در غزه بر کودکان می‌گذرد، تنها پیامد ویرانی‌های جنگ نیست؛ امتداد رنجی است که در پناهگاه‌های موقت و اردوگاه‌های فاقد امکانات اولیه، هر روز چهره‌ای تازه به خود می‌گیرد.بارش‌های شدید باران، فرود آمدن آب بر چادرهای فرسوده، غرق شدن محل اسکان آوارگان در آب و گل‌ولای و نبود وسایل گرمایشی، زندگی را برای هزاران کودک به آزمونی طاقت‌فرسا بدل کرده است. کودکانی که باید در گرمای خانه، با قصه و بازی و رؤیا به خواب روند، شب را در پناه تکه‌ای پارچه و زیر سقفی لرزان از سرما به صبح می‌رسانند. لباس‌های خیس، بسترهای آلوده، آب ناسالم و نبود امکانات بهداشتی، زمینه ابتلا به عفونت‌های تنفسی، بیماری‌های پوستی، اسهال و دیگر عوارض خطرناک را فراهم می‌آورد. برای کودکان خردسال، نوزادان و بیماران، چنین شرایطی می‌تواند به بهای جان تمام شود.از منظر پزشکی، بدن کودک در برابر گرسنگی، سرما و بیماری آسیب‌پذیری بیشتری دارد. سوءتغذیه، به‌ویژه در سال‌های نخست زندگی، تنها به کاهش وزن و تحلیل قوای جسمانی محدود نمی‌شود؛ بلکه رشد مغزی، تکامل شناختی، توان ایمنی و سلامت آینده کودک را نیز تهدید می‌کند. کودکی که غذای کافی دریافت نمی‌کند، در برابر عفونت‌ها ناتوان‌تر می‌شود و بیماری نیز توان اندک جسم او را بیش از پیش تحلیل می‌برد. این چرخه تلخ، هنگامی که با سرمای شدید، فقدان آب سالم و نبود مراقبت‌های درمانی همراه شود، به بحرانی عمیق و مرگبار تبدیل می‌گردد.در چنین وضعیتی، محاصره و محدودیت‌های شدید اعمال‌شده از سوی رژیم صهیونیستی و ممانعت از دسترسی کافی و پایدار به کمک‌های بشردوستانه، بر ابعاد این فاجعه می‌افزاید. هنگامی که دارو، شیرخشک، غذای کودک، واکسن، تجهیزات پزشکی و سوخت مورد نیاز مراکز درمانی به مردم نمی‌رسد، بیماری‌های قابل پیشگیری و درمان نیز می‌توانند به سرنوشتی جبران‌ناپذیر بدل شوند. محروم کردن کودکان و بیماران از نیازهای حیاتی، با هیچ معیار انسانی و اخلاق پزشکی سازگار نیست و باید با جدیت مورد رسیدگی قرار گیرد.در این میان، پرسشی تلخ وجدان جهانی را به داوری فرامی‌خواند: چگونه ممکن است در عصری که منشورهای حقوق بشر، کنوانسیون‌های حمایت از کودک و اصول بنیادین حقوق بشردوستانه تدوین شده‌اند، کودکی در برابر دیدگان جهان از گرسنگی، سرما و بیماری رنج ببرد و دست یاری به‌موقع به او نرسد؟ نهادهای مدعی پاسداری از حقوق انسان‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و ساختارهای مسئول حمایت از کودکان، در برابر چنین رنجی مسئولیتی سنگین و انکارناپذیر دارند. سکوت در برابر مرگ کودکان، صرفاً سکوت در برابر یک واقعه نیست؛ خاموش ماندن در برابر ارزش حیات انسان است.از منظر اخلاق پزشکی، جان انسان‌ها مرز جغرافیایی، ملیت، مذهب و نژاد نمی‌شناسد. پزشک در برابر درد انسان مسئول است و رسالت پزشکی، پیش از هر وابستگی و تعلقی، پاسداری از کرامت و حق حیات آدمی است. کودک غزه، پیش از آنکه متعلق به یک سرزمین یا ملت باشد، انسانی کوچک با حق مسلم زندگی، سلامت، امنیت، تغذیه و آینده‌ای شایسته است. هیچ کودکی نباید تاوان اختلافات سیاسی، منازعات نظامی و تصمیم‌های قدرت‌های بزرگ را با جان و سلامت خود بپردازد.امروز بیش از هر زمان، صدای جامعه پزشکی جهان باید از مرزهای بیمارستان‌ها فراتر رود. از پزشکان، پرستاران، متخصصان اطفال، انجمن‌های علمی و نهادهای حرفه‌ای پزشکی انتظار می‌رود که در کنار مردم غزه بایستند و با بهره‌گیری از دانش، تجربه و ظرفیت‌های تخصصی خود، برای کاهش آلام آنان تلاش کنند. سازمان جهانی بهداشت و دیگر نهادهای سلامت بین‌المللی نیز باید با تمام توان برای تأمین دارو، تجهیزات درمانی، واکسن، خدمات فوریت‌های پزشکی، مراقبت از مادران و نوزادان و بازسازی زیرساخت‌های بهداشتی اقدام کنند.
ضروری است راه دسترسی ایمن، مستمر و بدون مانع کمک‌های انسان‌دوستانه گشوده شود؛ بیمارستان‌ها و مراکز درمانی از حملات و تخریب مصون بمانند؛ کارکنان سلامت بتوانند بدون تهدید به وظایف خود ادامه دهند و غذا، آب آشامیدنی سالم، دارو و سرپناه مناسب در اختیار خانواده‌های آسیب‌دیده قرار گیرد. این خواسته‌ها امتیاز سیاسی یا مطالبه‌ای فراتر از حقوق طبیعی انسان نیست؛ حداقل ضرورت‌های حفظ حیات و صیانت از کرامت بشری است.آزادی‌خواهان جهان، دانشگاه‌ها، مراکز علمی، سازمان‌های مردم‌نهاد و وجدان‌های بیدار نیز نباید در برابر این مصیبت بی‌تفاوت بمانند. محکومیت جنایت علیه غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، مطالبه توقف خشونت، رفع موانع امدادرسانی و حمایت از حقوق بنیادین مردم فلسطین، وظیفه‌ای انسانی و اخلاقی است. عدالت، هنگامی معنا می‌یابد که ضعیف‌ترین و بی‌پناه‌ترین انسان‌ها نیز از حمایت برخوردار باشند.باید به یاد داشته باشیم که هر کودکی که در غزه از گرسنگی و سرما رنج می‌برد، تنها یک آمار در گزارش‌های بین‌المللی نیست؛ انسانی است با قلبی کوچک، آرزوهایی بزرگ و آینده‌ای که حق دارد آن را زندگی کند. هر نوزادی که فرصت رشد نمی‌یابد، هر کودکی که به‌جای آموختن و بازی کردن با درد و بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کند و هر مادری که توان تأمین ابتدایی‌ترین نیاز فرزندش را ندارد، یادآور مسئولیتی است که بر دوش همه ما سنگینی می‌کند.شاید نتوان در یک روز همه زخم‌های غزه را التیام بخشید، اما می‌توان از مرگ‌های قابل پیشگیری جلوگیری کرد، می‌توان دارو رساند، می‌توان کودکی را از سرما نجات داد و می‌توان امید را به خانه‌ای ویران بازگرداند. انسانیت در لحظه‌هایی معنا می‌یابد که رنج دیگری را رنج خویش بدانیم و برای کاستن از آن، بی‌درنگ و بی‌چشمداشت اقدام کنیم.کودکان غزه به ترحم جهان نیاز ندارند؛ آنان شایسته حق حیات، امنیت، سلامت و آینده‌ای انسانی‌اند. نجات آنان، دفاع از ارزش‌هایی است که تمدن بشری بر پایه آن‌ها بنا شده است. مباد روزی که تاریخ، در برابر این همه رنج، از ما بپرسد: هنگامی که کودکان بی‌پناه در میان آوار، باران و سرما چشم‌انتظار یاری بودند، دانش ما، وجدان ما و انسانیت ما کجا بود؟
روابط عمومی و امور بین الملل فرهنگستان علوم پزشکی
