
«عدالت، اخلاق پزشکی و سلامت عمومی»
نشست مشترک گروههای اخلاق وآموزش پزشکی فرهنگستان، با حضور اعضای دو گروه برگزار شد و موضوع «عدالت، اخلاق پزشکی و سلامت عمومی» و ابعاد مختلف آن از منظر سیاستگذاری و تصمیمگیری در نظام سلامت مورد بررسی قرار گرفت.
در آغاز نشست، دکتر باقر لاریجانی رئیس گروه آموزش پزشکی فرهنگستان با اشاره به مباحث عدالت در سلامت و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، محورهای اصلی جلسه را معرفی کرد. همچنین رئیس گروه آموزش پزشکی ضمن تشریح اولویتهای پژوهشی مشترک گروههای اخلاق و آموزش پزشکی، از اعضا برای مشارکت در تدوین و اجرای طرحهای پژوهشی در این حوزه دعوت کرد.
در ادامه، دکتر علیرضا اولیاییمنش عضو پیوسته فرهنگستان، و رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت، در سخنرانی خود با عنوان «عدالت، اخلاق پزشکی و سلامت عمومی» به تبیین ابعاد مختلف عدالت در نظام سلامت پرداخت.
وی با طرح این پرسش که در شرایط محدودیت منابع، اولویت باید به منفعت جمعی داده شود یا به بیمارانی که نیاز بیشتری دارند، بر ضرورت توجه همزمان به ملاحظات اخلاقی و عدالت در تصمیمگیریهای حوزه سلامت تأکید کرد.
دکتر اولیاییمنش با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر موضوع «پیوست عدالت»، تدوین پیوستهای عدالت و سلامت را در تصمیمگیریها و ارائه خدمات سلامت عمومی ضروری دانست و اظهار کرد: عدالت، معیار اصلی ارزیابی نحوه توزیع منابع، آسیبها، فرصتها و میزان مشارکت و شنیده شدن دیدگاههای ذینفعان در فرآیند تصمیمگیری است. به گفته وی، عدالت یکی از ابعاد اخلاق و بیانگر بُعد اجتماعی آن است.
رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت همچنین تصریح کرد که عدالت تنها به توزیع منابع محدود نمیشود، بلکه به اصلاح قواعد، سازوکارها و ساختارهایی مربوط است که موجب ایجاد یا بازتولید محرومیت و نابرابری میشوند.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به بُعد اخلاقی سیاستها گفت: اگر این بُعد نادیده گرفته شود، تصمیمهای ارزشی در پوشش زبان صرفاً فنی، اقتصادی یا اجرایی پنهان میشوند و تصمیمگیریها به جای اتکا بر یک چارچوب شفاف، منسجم و پاسخگو، بر برداشتها و ترجیحات فردی تصمیمگیران استوار خواهد شد. در چنین شرایطی، معیارهای اولویتگذاری و تخصیص منابع نیز از عدالت و انسجام لازم برخوردار نخواهند بود.
دکتر اولیاییمنش در جمعبندی سخنان خودخاطرنشان کرد: تصمیمهای حوزه سلامت عمومی صرفاً فنی نیستند، عدالت تنها به نتایج نهایی محدود نمیشود و بهبود شاخصهای ملی بهتنهایی برای تحقق عدالت در سلامت کافی نیست.
در پایان این نشست، دکتر لاریجانی رئیس گروه آموزش پزشکی با تأکید بر اینکه عدالت در سلامت موضوعی پیچیده و چندبعدی است، بر ضرورت بررسی دقیقتر این مفهوم و طراحی مدلهای مناسب برای تحقق آن تأکید کرد. در ادامه نیز سایر اعضای حاضر دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره ابعاد مختلف عدالت در سلامت، اخلاق پزشکی و سیاستگذاری سلامت مطرح کردند.





